بالا

ارايه الگویی برای طراحی شبکه مسیرهای دوچرخه سواری: مطالعه موردی شهر قم

رضا اسدالهی، دانش آموختة كارشناسي ارشد، دانشکدة عمران و محيط زيست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
محمود صفارزاده*، استاد، دانشکدة عمران و محيط زيست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
امیررضا ممدوحی، استادیار، دانشکدة عمران و محيط زيست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
E-mail: rezaasadollahi@yahoo.com

چكيده
امروزه استفاده از دوچرخه سواري به عنوان يك وسيله حمل و نقل عمومي، موضوعي است كه در كشورهاي پيشرفته مورد توجه قرار گرفته است. نبود زيرساخت هاي مناسب و مطمئن در كشور، عاملي است كه موجب شده تا استقبال چنداني از اين شيوه حمل و نقل صورت نگيرد. ارايه يك مدل كه بتواند شبكه مناسب حمل و نقل دوچرخه سواري را در شهرها تعيين كند و قابليت اجرايي داشته باشد، کمک شاياني در جهت بهبود برنامه ريزي دوچرخه سواری خواهد کرد. در اين مقاله مدلي ارايه می شود كه براساس شاخص هاي امكان سنجي دوچرخه سواري شامل شاخص های ديويس، شاخص سازگاری دوچرخه و سطح سرويس دوچرخه، قادر به طراحي و تعيين مسيرهاي شبكه دوچرخه سواري است. الگوي ارايه شده را مي توان در مقياس هر شهر با ابعاد واقعی پس از گردآوری اطلاعات مورد نياز، اجرا و شبكه پيشنهادي را ارزيابي كرد. تابع هدف مدل، شامل كاهش هزينه هاي اجرايي، كاهش زمان سفر، افزايش ميزان تناسب مسير و كاهش تعداد تقاطعات واقع در مسير دوچرخه است. مدل ارايه شده در قالب يك نمونه واقعي براي شهر قم پياده سازي و شبكه دوچرخه سواري برای اين شهر، طراحي و ارزيابي می شود. از خصوصيات مدل پيشنهادي اين است که مسيرهای انتخابی به پارامترهای هندسی و مشخصات ترافيكي معابر وابسته است و مسيرهايي را انتخاب می کند که از لحاظ ايمني، هندسی و امکان پذيري، مناسب دوچرخه سواری باشد و اين مسيرها لزوماً بر مسيرهاي کوتاه مبدأ- مقصد منطبق نيست.

 
واژه‌هاي كليدي:الگوي تعيين مسير، شبكه حمل و نقل، مسير دوچرخه سواری
 

دانلود فايل PDF

بالا

تحليل نقش R&D بر رشد بخش حمل و نقل كشور با استفاده از الگوهاي رشد درونزا و برونزا

پريسا بازدار اردبيلي*، مربي، پژوهشكده حمل و نقل، وزارت راه و شهرسازي، تهران، ايران
E-mail: parisabazdar@yahoo.com

چكيده
بخش حمل  و نقل به عنوان پيش نياز و زيربنای توسعه، دارای نقش اساسی و کارآمد در باروری امکانات و استعدادهای بالقوه جوامع مي باشد. شناسايي عوامل مؤثر بر رشد اين بخش، زمينه استفاده بهينه از ظرفيت های بخش حمل  و نقل و تعيين سياست هايی در جهت افزايش کارآيی را در پي خواهد داشت. هدف از اين مقاله، تحليل نقش تحقيق و توسعه در رشد بخش حمل و نقل است كه با تكيه بر ادبيات رشد برونزا و درونزا و مطالعات تجربي انجام گرفته، متغيرهاي مورد نياز شناسايي مي شوند و مدل اقتصادي نقش مخارج تحقيق و توسعه بر رشد بخش حمل و نقل كشور، با استفاده از الگوهاي رشد درونزا و برونزا، ارايه و در نهايت مدل هاي نام برده با استفاده از تكنيك هاي مناسب اقتصادسنجي برآورد شده است. بر اساس هر دو مدل نيروي كار، نرخ سرمايه گذاري و نسبت سرمايه گذاري به موجودي سرمايه، تأثير مثبت و معناداري روي رشد بخش حمل  و نقل دارند. متغيرهاي نسبت اعتبارات پژوهشي به ارزش افزوده بخش حمل  و نقل، شاخص درجه بازبودن اقتصاد، تغييرات شاخص بهاي كالا و خدمت بخش و اندازه دخالت دولت نيز نقش مثبت و معناداري روي رشد اين بخش دارند. متغيرهاي مجازي براي دوره جنگ و زمان انقلاب نيز اثر منفي دارد. با توجه به يافته-های تحقيق اگر يك درصد به شاغلين مشاغل علمي، فني و تخصصي (بخش تحقيق و توسعه) افزوده شود، دانش با نرخ 0276/0 درصد رشد خواهد كرد كه در نهايت منجر به افزايش نرخ رشد ارزش افزوده بخش حمل  و  نقل به ميزان 031/0 درصد خواهد شد و در مدل ديگر، افزايش يك درصد در نرخ سرمايه گذاري در تحقيق و توسعه، منجر به افزايش نرخ رشد حمل  و نقل به ميزان 029/0 درصد خواهد شد. در ادامه تجزيه واريانس خطاي پيش بيني نشان مي دهد متغير نيروي كار شاغل در مشاغل علمي، فني و تخصصي نقش اندکی در توضيح تغييرات متغير ارزش افزوده بخش حمل  و نقل دارد.

 
واژه‌هاي كليدي:تحقيق و توسعه، حمل و نقل، الگوهاي رشد درونزا و برونزا
 

دانلود فايل PDF

بالا

توسعه بتن توانمند سه جزيي حاوي پوزولان طبيعي پوميس و دوده سيليسي براي ساخت سازه هاي بندري در شرايط محيطي خليج فارس

عليرضا باقري*، استاديار، دانشکدة عمران، دانشگاه صنعتي خواجه نصيرالدين طوسي، تهران، ايران
حامد زنگانه، دانش آموخته كارشناسي ارشد، دانشگاه صنعتي خواجه نصيرالدين طوسي، تهران، ايران
محمدجواد صانعي، دانش آموخته كارشناسي ارشد، دانشگاه صنعتي خواجه نصيرالدين طوسي، تهران، ايران
E-mail: bagheri@kntu.ac.ir

چكيده
تحقيق حاضر با هدف بررسي امکان ارتقاي خواص بتن هاي حاوي پوزولان طبيعي پوميس از طريق کاربرد توأم آن با دوده سيليسي (مخلوط سه جزيي) و توسعه بتن توانمند جهت رويارويي با شرايط محيطي مهاجم خليج فارس انجام پذيرفته است. مخلوط هاي سه جزيي مورد مطالعه حاوي 15 و 30 درصد پوميس به همراه 5/2، 5 و 5/7 درصد دوده سيليسي بوده اند. علاوه بر خواص مقاومتي، خواص دوام مخلوط ها از طريق آزمايش هاي تعيين مقاومت الکتريکي و جذب آب و آزمايش هاي تسريع شده تعيين مقاومت بتن در برابر نفوذ يون کلر شامل روش هاي RCPT و RCMT بررسي شده است. نتايج نشانگر اين است که استفاده توأم از پوميس و دوده سيليسي در بهبود روند کسب مقاومت مخلوط هاي دوجزيي حاوي پوميس مؤثر مي باشد. همچنين استفاده از مخلوط هاي سه جزيي باعث ارتقاي قابل توجه دوام در مقايسه با مخلوط کنترل و مخلوط هاي دوجزيي حاوي پوميس در تمام سنين مي گردد. با استفاده از ترکيب مناسب پوميس و دوده سيليسي دست يابي به خواص مناسب مقاومت و دوام در سن 28 روز و ارتقاي بسيار قابل توجه دوام دراز مدت، امکان پذير مي باشد.

 
واژه‌هاي كليدي:بتن سه جزيي، پوميس، دوده سيليسي، دوام، RCPT، RCMT
 

دانلود فايل PDF

بالا

تحليل پارامترهاي تأثيرگذار بر تنش ضربه‌اي در درز ريل و مقايسه آن با تنش تماسي در حالت ديناميکي

مجيد شهروي*، استاديار، دانشکدة مهندسي راه‌ آهن، دانشگاه علم و صنعت ايران، تهران، ايران
سيدهادي يوسفي، دانشجوي کارشناسي ارشد، دانشکدة مهندسي راه‌ آهن، دانشگاه علم و صنعت ايران، تهران، ايران
حسن کشاورزيان، دانشجوي کارشناسي ارشد، دانشکدة مهندسي راه‌ آهن، دانشگاه علم و صنعت ايران، تهران، ايران
E-mail: m_shahravi@iust.ac.ir

چكيده
درز ريل به عنوان يکي از نقاط بسيار حساس ريل‌ها، نقش بسيار تعيين‌کننده‌اي در خطوط راه‌آهن ايفا مي‌کند. بنابراين تجزيه و تحليل تنش ضربه‌اي که در هنگام عبور چرخ قطار از درز ريل به وجود مي‌آيد، يکي از ملزومات بسيار اساسي است. از اين رو در اين مقاله به بررسي تنش و جابه‌جايي دو سر ريل در محل درز ريل و پارامترهاي تأثيرگذار بر آن پرداخته شده است. به لحاظ وجود پيچيدگي‌هاي حل در تحليل ديناميکي مسئله عبور چرخ از روي ريل و اتصالات آن، در اين تحقيق از نرم‌افزار LS DYNA استفاده شده است که قابليت حل صريح1را داراست. در اين مقاله اثرات بار محوري و سرعت به عنوان دو پارامتر بسيار مهم در حمل و نقل ريلي مورد بررسي قرار گرفته‌اند. سپس نسبت نيروي تماسي در محل تماس به بار محوري در حالت ديناميکي محاسبه شده است. همچنين اثر فاصله درز ريل نيز مورد مطالعه قرار گرفته است. اين بررسي‌ها براي پرو‌فيل ريل مورد استفاده در صنعت ريلي ايران (UIC60) انجام پذيرفته است. نتايج، حاکي از آن است که با افزايش بار محوري، تنش وارد شده به سر ريل در محل درز ريل افزايش مي يابد، درحالي که با افزايش سرعت، تغيير محسوسي در تنش ايجاد شده احساس نمي‌شود. در راستاي همين تحليل، ضريبي تحت عنوان ضريب ضربه تنش تعريف شده است که مقدار متوسط آن برابر 47/1 است و نشان‌دهنده نسبت تنش ضربه‌اي در محل درز ريل به تنش تماسي است. از طرف ديگر، اندازه نيروي تماسي بين چرخ و ريل حدود سه برابر بار محوري محاسبه شده است. بررسي فاصله درز ريل نيز نشان مي‌دهد که با افزايش فاصله درز ريل، به مقدار تنش ضربه‌اي افزوده مي‌شود، اما نرخ آن با افزايش بار کاهش مي‌يابد.

 
واژه‌هاي كليدي:درز ريل، تنش ضربه‌اي، تنش تماسي، بار محوري، درز‌بند
 

دانلود فايل PDF

بالا

مدل کردن آزمايش برش مستقيم براي مطالعه رفتار درزهاي اطراف تونل

احمد فهيمي فر، استاد، دانشکدة عمران و محيط زيست، دانشگاه صنعتي اميرکبير، تهران، ايران
اميررضا امين جواهري*، دانش آموختة کارشناسي ارشد، دانشکدة عمران و محيط زيست، دانشگاه صنعتي اميرکبير، تهران، ايران
E-mail: amirrezaaj@gmail.com

چكيده
امروزه با گسترش صنعت حمل و نقل، نیاز به احداث تونل، امری اجتناب ناپذیر است و به تبع آن بررسی پایداری آن درکنار عوامل ساختاری مانند ناپیوستگی ها، در طراحی بسیار حائز اهمیت می باشد. آزمايش برش مستقيم يکي از پرکاربرد ترين آزمايش هاي ژئوتکنيکي در مطالعه رفتار عارضه هاي زمين مانند درزها مي باشد. به وسيله اين آزمايش مي توان رفتار برشي و اتساع دو سطح لغزنده بر یکدیگر را بررسي کرد. در اين مقاله، یک المان درز کرنش ثابت ارايه شده که در آن با ترکيبي از لغزنده و فنر، برخلاف مدل های پیشین رفتار برشي درز در قسمت پلاستيک هم، مدل شده است، در نهايت، يک آزمايش برش مستقيم با سختی برشی و عمودی ثابت بر اساس روش المان هاي محدود، برنامه-نويسي شده و رفتار درز تحت تنش هاي عمودي فزاينده با سختي هاي برشي و زبري هاي مختلف، بررسي شده است. نتايج اين تحليل نشان مي دهد که با افزايش سختي برشي درز، تغيير مکان هاي برشي، کاهش مي يابد و به تبع آن اتساع كم مي-شود و با افزايش سطح تنش عمودی، ب وجود  اينکه درز، اتساع بيشتري را تجربه مي کند، اما نرخ افزايش اتساع كاهش مي-يابد. همچنين، با افزايش زبري، تنش برشي نهايي افزايش مي يابد ولي تأثير تنش عمودی در افزايش مقاومت برشي بيشتر از زبري مي باشد و به علاوه افزايش زبري اثر مستقيم در افزايش اتساع دارد.

 
واژه‌هاي كليدي:آزمايش برش مستقيم، المان درز، اتساع، المان محدود
 

دانلود فايل PDF

بالا

برآورد تابع تقاضای حمل  و نقل هوایی مسافر در پروازهای داخلی یکسر تهران

سید محمدعلی کفایی*، استادیار، دانشکدة علوم اقتصادی و سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
سمانه کبیری راد، دانش آموختة کارشناسي ارشد، دانشکدة علوم اقتصادی و سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
E-mail: m-kafaie@sbu.ac.ir

چكيده
گسترش حمل  و نـقل به عنوان يك بخش زيربنايي، با فراهـم‌آوردن دسترسی بيشتر يا آسان تر بـه نهاده ها، منابع مالی و ديگر امکانات موجود در ساير مناطق، موجب توسعه اقتصادی شده و خود نيز از بهبود فن آوری و توسعه، متأثر می-گردد. در راستای شناسايي عوامل مؤثر بر ميزان تقاضای سفرهای هوايي (به عنوان يكي از زيربخش‌های مهم حمل‌ و نقل مسافر)، يك الگوی جاذبه حمل  و نقل با استفاده از روش داده های تابلويي 21 زوج  استان يكسر تهران بين سال های 85-79 برآورد می‌شود. پس از بررسی، عواملی چون نرخ واقعی بليت هواپيما، نرخ واقعی بليت اتوبوس، درآمد سرانه واقعی، جمعيت و مسـافت در الگو لحاظ و همه عوامل به جز نرخ بليت اتوبوس در سطح 95 درصد، معنی دار شدند. يافته ها نشان می دهند که سفر هوايي، كالايي نرمال، تقاضا نسبت به قيمت و مسافت، بی کشش و نسبت به جمعيت، باکشش است.

 
واژه‌هاي كليدي:تقاضای حمل  و نقل هوایی، مسافر، مدل جاذبه، کشش، داده های تابلویی
 

دانلود فايل PDF

بالا

یک الگوریتم بهبود یافته جمعیت مورچگان برای حل مسئله مسیریابی وسیله نقلیه همراه با دریافت و تحویل همزمان کالا

مجيد يوسفي خوشبخت، دانشجوی دکترا، دانشکدة ریاضی و علوم کامپیوتر، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران
فرهاد رحمتی*، دانشیار، دانشکدة ریاضی و علوم کامپیوتر، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران
E-mail: frahmati@aut.ac.ir

چكيده
مسئله مسیریابی وسیله نقلیه1 (VRP) یکی از مهم ترین مسايل بهینه‌سازی ترکیباتی است که بسیار مورد توجه دانشمندان و محققان قرار گرفته است. این مسئله شامل مسیریابی برای یک ناوگان وسیله نقلیه است که در آن هر کدام از وسايل، مجموعه‌ای از مشتری‌ها را مورد ملاقات قرار می‌دهند، به شرط آن که هر مشتری فقط و تنها فقط به وسیله یک وسیله نقلیه ملاقات شود. هدف در این مسئله کمینه‌سازی فاصله‌های پیموده شده توسط همه وسايل نقلیه است. مسئله مسیریابی وسیله نقلیه همراه با دریافت و تحویل همزمان کالا2 (VRP_SPD) یک گسترش از مسئله VRP که در آن وسایل نقلیه نه تنها کالاهایی را به مشتریان تحویل می‌دهند، بلکه همزمان کالاهایی را نیز از مشتریان تحویل می‌گیرند. روش بهینه‌سازی مورچگان3 (ACO) یک تکنیک احتمالی است که رفتار غذایابی مورچگان را شبیه‌سازی کرده و آن را برای حل مسايلی که تاکنون الگوریتم کارایی برای آن وجود ندارد، مورد استفاده قرار می‌دهد. الگوریتم جمعیت مورچگان4 (ACS) یکی از مشهورترین روش‌های فراابتکاری است که در قانون انتقال و بروزرسانی فرمون با سایر نسخه‌های ACO تفاوت دارد. این مقاله یک روش بهبود یافته روش ACS ترکیب شده با الگوریتم جستجوی محلی سه‌گانه را برای حل مسئله VRP_SPD ارايه می‌کند که در اطلاعات ابتکاری و ضریب تبخیر فرمون الگوریتم ACS با روش معمولی تفاوت دارد. این عمل سبب جلوگیری از همگرایی زودرس، فرار از نقاط بهینه محلی و یافتن جواب‌های بهتر برای الگوریتم می‌شود. الگوریتم پیشنهادی روی 34 مثال استاندارد از ادبیات موضوع اجرا شده است. نتایج محاسباتی نشان می‌دهد که الگوریتم توانسته است که بهترین جوابي كه تاکنون به دست آمده را در چهار مثال ارتقا دهد و رقابت‌ نزدیکی را با دیگر الگوریتم‌های فراابتکاری برای حل مسئله VRP_SPD داشته باشد.

 
واژه‌هاي كليدي:الگوریتم جمعیت مورچگان، دریافت و تحویل همزمان کالا، اطلاعات ابتکاری، مسئله مسیریابی وسیله نقلیه
 

دانلود فايل PDF

بالا

يادداشت پژوهشي: تعيين عوامل مؤثر در شدت تصادفات آزادراهي و طراحي مدل آنها (مطالعه موردي: آزادراه تهران – كرج)

كامران رحيم اف*، استاديار، دانشگاه آزاد اسلامي، واحد علوم و تحقيقات، تهران، ايران
محسن صادقي كليني، دانشجوي كارشناسي ارشد، دانشگاه آزاد اسلامي، واحد علوم و تحقيقات، تهران، ايران
E-mail: k.rahimof@tsml.ir

چكيده
با وجود پيشرفت هاي مهم در زمينه افزايش ايمني در آزادراه ها، توجه به اهميت تصادفات در آزادراه ها و هزينه هاي انساني و اقتصادي ناشي از آنها، لزوم مطالعه و مدل سازي در زمينه تصادفات آزادراهي را براي شناخت عوامل مؤثر در شدت تصادفات اجتناب ناپذير مي-نمايد. در اين تحقيق آزادراه تهران-كرج به عنوان مطالعه موردي در نظر گرفته شده است و اطلاعات مورد نياز در خصوص تصادفات اين آزادراه مربوط به س ل هاي 1384 تا 1387 از سازمان ها و نهادهاي ذيربط مختلف گردآوري شده است. با توجه به ماهيت رخداد حوادث رانندگي، پارامترهاي متعددي در بروز اين گونه حوادث و شدت آنها نقش دارند. در اين تحقيق روش رگرسيون ترتيبي مورد استفاده قرار گرفته و نحوه تأثير عوامل مختلف در شدت تصادفات با استفاده از معيارهاي آماري توضيح داده شده است. براي انجام مدل سازي از نرم-افزار SPSS استفاده شده است. براساس نتايج بررسي اثر متغيرهاي مختلف بر شدت تصادف و نتايج حاصل از مدل هاي ارايه شده در اين مطالعه، عواملي نظير هواي صاف، حجم ترافيك كمتر از 4000 وسيله نقليه در ساعت، رانندگان داراي كمتر از 35 سال و عدم رعايت فاصله طولي از جمله عواملي هستند كه نقش عمده اي در افزايش شدت تصادفات داشته اند.

 
واژه‌هاي كليدي:آزادراه، شدت تصادفات، عوامل انساني، مدل سازي، رگرسيون ترتيبي
 

دانلود فايل PDF

بالا